Αθανάσιος Τσακρής
Καθηγητής Μικροβιολογίας ΕΚΠΑ, Αντιπρόεδρος Εθνικού Επιστημονικού και Επιχειρησιακού Συμβουλίου για την αντιμετώπιση της πανδημίας της γρίπης Η1Ν1

Σε τι οφείλεται η μείωση του αριθμού των εμβολιασμών τις τελευταίες ημέρες;

Το γεγονός ότι για πρώτη φορά εφαρμόζεται μαζικός εμβολιασμός δημιουργεί πολλές φορές από μόνο του αρνητικά αντανακλαστικά. Επιπλέον, τα πολλά ανακριβή δημοσιεύματα, που προέρχονται κυρίως από το διαδίκτυο, οδήγησαν σημαντικό μέρος του πληθυσμού σε αμφιβολίες για την ασφάλεια του πανδημικού εμβολίου, με αποτέλεσμα την άρνηση ή την αναποφασιστικότητα μπροστά στον εμβολιασμό. Επίσης, η σχετική μείωση στα περιστατικά γρίπης, όπως και το γεγονός ότι όσοι επιθυμούσαν να εμβολιασθούν στην παρούσα φάση έχουν ήδη εμβολιασθεί, συνέβαλαν στη μείωση του αριθμού των εμβολιασμών που παρατηρείται την τελευταία βδομάδα. Η σημερινή, όμως, εικόνα μπορεί να μεταβληθεί αν υπάρξει νέο κύμα γρίπης ή συνεχίσουν να καταγράφονται θάνατοι σε νέα άτομα από τη γρίπη. Ανάλογη είναι η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Πιστεύετε ότι ο κατ’ οίκον εμβολιασμός θα συντελέσει στην κάλυψη μεγαλύτερου μέρους του συνολικού πληθυσμού;

Αποτελεί μια σημαντική βοήθεια για την προστασία των ατόμων που λόγω προβλημάτων υγείας δεν μπορούν να μετακινηθούν. Με δεδομένο ότι ένας από τους λόγους που κάποιοι δεν εμβολιάζονται είναι και η αδυναμία προσέλευσης στα νοσοκομεία ή τα άλλα εμβολιαστικά κέντρα, πιστεύεται ότι το μέτρο αυτό μπορεί να αυξήσει την εμβολιαστική κάλυψη, κυρίως στις μεγαλύτερες ηλικίες.

Ο ιός φαίνεται να απειλεί κυρίως νεαρές ηλικίες. Πού οφείλεται αυτό;

Οφείλεται κυρίως στα χαμηλά επίπεδα ανοσίας απέναντι στον ιό της νέας γρίπης που παρατηρούνται στις νεαρές ηλικίες. Τα δεδομένα δείχνουν ότι στους νέους ενήλικες ο ιός μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να προκαλέσει βαριά πνευμονία και οξεία αναπνευστική ανεπάρκεια, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν προδιαθεσικοί παράγοντες, όπως η παχυσαρκία και το βρογχικό άσθμα.

Ανησυχούν την ιατρική κοινότητα ο θάνατος ατόμων που δεν έπασχαν από υποκείμενο νόσημα και το γεγονός ότι ένα σχετικά μεγάλο μέρος των ατόμων που νοσηλεύτηκαν σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας κατέληξαν;

Είναι κάτι ιδιαίτερα ανησυχητικό. Φαίνεται ότι ορισμένα άτομα, αν και δεν έχουν κάποιο εμφανές υποκείμενο νόσημα, παρουσιάζουν μια ενδογενή μειωμένη παραγωγή υπόταξης ανοσοσφαιρινών, με αποτέλεσμα τη μειωμένη ανοσολογική ανταπόκριση στην ιογενή λοίμωξη. Βαριές, επίσης, πνευμονίες έχουν συσχετισθεί σε ορισμένες περιπτώσεις με μεταλλαγές στο γενετικό υλικό του ιού, που ευθύνονται για μεγαλύτερη συγγένεια του ιού με το κατώτερο αναπνευστικό σύστημα.

Στην Ελλάδα και σε κάποιες ακόμη χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα εμβόλια περιέχουν ανοσοενισχυτικό, σε αντίθεση με αυτά των Η.Π.Α. Για ποιο λόγο συμβαίνει αυτό;

Στις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως και στον Καναδά, χρησιμοποιούνται εμβόλια με ανοσοενισχυτικό. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται καλύτερη και πολύ μεγαλύτερης διάρκειας ανοσία απέναντι στη γρίπη. Παρέχεται, επίσης, η δυνατότητα προφύλαξης απέναντι και σε μεταλλαγμένα στελέχη του ιού. Στις Η.Π.Α., επειδή δεν υπήρχε προηγούμενη διαδικασία έγκρισης εμβολίου γρίπης με ανοσοενισχυτικό, η διαδικασία έγκρισης από τον FDA θα ήταν πολύ χρονοβόρα, σε αντίθεση με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων που υπήρχε προηγούμενη εμπειρία.

Πότε αναμένεται ύφεση;

Ο αριθμός των περιστατικών γριπώδους συνδρομής, αλλά και των εργαστηριακά επιβεβαιωμένων περιστατικών νέα γρίπης Η1Ν1, παρουσιάζει ήδη μια σταθεροποίηση ή και αισθητή μείωση σε πολλές περιοχές της χώρας. Αναμένεται να υπάρξει περαιτέρω μείωση των περιστατικών και κατ’ επέκταση ύφεση του επιδημικού κύματος τις επόμενες βδομάδες, αν και δεν μπορεί να αποκλεισθεί η πιθανότητα να υπάρξει και πάλι μια αυξητική τάση, ιδιαίτερα αν δεχθούμε ότι ανοσία έναντι της νέας γρίπης έχει αποκτήσει σχετικά μικρό ποσοστό του πληθυσμού. Η επιδείνωση των καιρικών συνθηκών και η αύξηση του συγχρωτισμού μπορούν, επίσης, να συμβάλουν στην εμφάνιση ενός νέου, έστω και μικρότερου, επιδημικού κύματος.